Is uw rijbewijs ingevorderd zonder staandehouding, of vreest u dat dit gebeurt na een geregistreerde snelheidsovertreding? Dan is vooral één vraag belangrijk: mag de politie of het Openbaar Ministerie uw rijbewijs invorderen als u niet direct bent aangehouden? In veel gevallen is het korte antwoord nee bij een invordering op grond van snelheid. Juist daar zit voor veel bestuurders de kern. De wet koppelt invordering van het rijbewijs in deze situaties namelijk aan staandehouding en onmiddellijke afgifte van het rijbewijs.
Tegelijk is het onderwerp in de praktijk iets genuanceerder. Niet iedere zaak draait alleen om snelheid, en niet iedere brief van politie, OM of CBR betekent automatisch dat sprake is van een rechtsgeldige invordering. Hieronder leest u hoe de hoofdregel werkt, wanneer een rijbewijs invorderen zonder staandehouding meestal niet mogelijk is, en wat u nu het beste kunt doen als u hierover duidelijkheid wilt. Krijgt u per brief het verzoek uw rijbewijs op te sturen? Lees dan eerst meer over rijbewijs snel inleveren.
Kan uw rijbewijs worden ingevorderd zonder staandehouding?
Bij een invordering van het rijbewijs wegens een ernstige snelheidsovertreding is staandehouding in beginsel een essentieel onderdeel. De reden is praktisch en juridisch tegelijk: de politie moet het rijbewijs direct kunnen innemen. Als u niet bent staandegehouden, kan dat in veel snelheidzaken dus betekenen dat uw rijbewijs niet rechtsgeldig is ingevorderd.
Dat is ook precies waarom de zoekvraag “rijbewijs ingevorderd zonder staandehouding” zo vaak voorkomt. Bestuurders ontvangen soms later bericht over een geconstateerde overtreding en vragen zich af of hun rijbewijs nog kan worden ingevorderd. Bij alleen een snelheidsmeting zonder directe stop is dat voor invordering vaak niet voldoende, ook niet als de gemeten overschrijding hoog is.
De hoofdregel bij snelheidsovertredingen
De bekendste wettelijke drempel is dat het rijbewijs kan worden ingevorderd bij een overschrijding van 50 km/u of meer met een motorrijtuig. Voor bromfietsers ligt die grens lager, namelijk 30 km/u of meer. Die regels worden vaak genoemd, maar de voorwaarde van staandehouding wordt minstens zo vaak vergeten.
Bij deze vorm van invordering gaat het niet alleen om de gemeten snelheid, maar ook om de manier waarop de politie optreedt. Als u wel bent geflitst of later wordt herleid als bestuurder, betekent dat nog niet automatisch dat een invordering achteraf op dezelfde juridische basis mogelijk is. Voor veel snelheidzaken geldt juist dat zonder directe staandehouding geen geldige invordering van het rijbewijs kan plaatsvinden.
Wanneer geldt de grens van 50 km/u te hard?
Voor bestuurders van auto’s en andere motorrijtuigen geldt in de kern dat de politie het rijbewijs kan invorderen vanaf 50 km/u boven de toegestane maximumsnelheid. Dat is de bekende grens waar veel procedures over gaan. De politie neemt het rijbewijs dan direct in, waarna de officier van justitie beslist of het wordt teruggegeven of langer wordt ingehouden.
Wanneer geldt de grens van 30 km/u te hard?
Voor bromfietsers geldt een lagere grens. Daar kan invordering al aan de orde zijn vanaf 30 km/u te hard. Ook hier is de koppeling met staandehouding van groot belang. Zonder directe staandehouding ontbreekt in de praktijk vaak de basis om het rijbewijs meteen in te vorderen.
Waarom staandehouding zo belangrijk is
Staandehouding is meer dan alleen “aan de kant gezet worden”. Het is het moment waarop de politie de bestuurder identificeert, de overtreding koppelt aan die bestuurder en het rijbewijs direct kan vorderen. Juist dat directe karakter past bij de wettelijke regeling voor invordering na ernstige verkeersovertredingen.
Wordt u niet staandegehouden, dan ontstaat vaak een ander soort zaak. Er kan nog steeds een boete, strafzaak of andere procedure volgen, maar dat is niet automatisch hetzelfde als een rechtsgeldige invordering van het rijbewijs op straat. Daarom is het verschil tussen invordering, inhouding en ongeldigverklaring zo belangrijk.
Betekent geen staandehouding altijd dat invordering onmogelijk is?
Bij een zuivere snelheidsovertreding is dat vaak wel het uitgangspunt: geen staandehouding betekent doorgaans geen geldige invordering van het rijbewijs. Toch is het verstandig om niet te snel te concluderen dat er juridisch helemaal niets meer kan gebeuren. Andere instanties en andere wettelijke trajecten kunnen namelijk nog steeds een rol spelen.
Denk bijvoorbeeld aan een strafzaak op basis van gevaarlijk rijgedrag, of aan een CBR-traject als er twijfels zijn over rijvaardigheid of geschiktheid. Dat zijn andere routes dan de klassieke invordering door de politie op grond van een snelheidsovertreding. Wie zoekt op “rijbewijs invorderen zonder staande houding” bedoelt meestal die eerste route, en juist daar is staandehouding meestal doorslaggevend.
Het verschil tussen politie, officier van justitie en CBR
Bij dit onderwerp lopen verschillende bevoegdheden vaak door elkaar. De politie kan in bepaalde gevallen het rijbewijs invorderen. Daarna beslist de officier van justitie of het rijbewijs wordt teruggegeven of ingehouden. Het CBR werkt weer via een ander traject en kan maatregelen nemen die losstaan van een invordering door de politie.
- Politie: neemt het rijbewijs in bij een situatie waarin directe invordering is toegestaan.
- Officier van justitie: beoordeelt daarna of inhouding nodig is.
- CBR: kan zelfstandig maatregelen treffen rond rijgeschiktheid of rijvaardigheid.
Dat verschil is belangrijk, omdat iemand soms zegt dat zijn rijbewijs “is ingevorderd”, terwijl juridisch eigenlijk sprake is van een andere maatregel of procedure.
Wat gebeurt er als uw rijbewijs wel is ingevorderd?
Als de politie uw rijbewijs rechtsgeldig heeft ingevorderd, wordt het doorgestuurd voor beoordeling door de officier van justitie. Die moet binnen een beperkte termijn beslissen of u het terugkrijgt of dat het langer wordt ingehouden. Wilt u actief om teruggave vragen, start dan een verzoek teruggave bij de officier van justitie. In de tussentijd mag u niet rijden. Dat geldt ook als u uw rijbewijs nodig heeft voor werk.
In veel algemene voorlichtingsbronnen wordt daarbij gewezen op een beslistermijn van 10 dagen. Juist in de eerste fase na invordering is het dossier daarom belangrijk: is er wel een geldige grond, is de bestuurder correct staandegehouden en klopt de juridische basis van de invordering? Lees ook de eerste 10 dagen na invordering.
Hoe herkent u of sprake is van een echte invordering?
Twijfelt u of uw rijbewijs daadwerkelijk is ingevorderd zonder staandehouding? Let dan op de feiten van uw situatie. Bent u op de dag zelf door de politie gestopt? Heeft u uw fysieke rijbewijs moeten afgeven? Heeft u bericht ontvangen over een beslissing van de officier van justitie? Of heeft u alleen een aankondiging, brief of proces-verbaal ontvangen over een overtreding?
Dat onderscheid maakt veel uit. Alleen een latere brief over een overtreding is niet hetzelfde als een invordering ter plaatse. Bij snelheidzaken is juist dat moment van directe afgifte van het rijbewijs een belangrijk juridisch aanknopingspunt.
Praktische signalen dat staandehouding ontbreekt
- U bent niet direct door de politie aan de kant gezet.
- U heeft uw rijbewijs niet ter plekke hoeven inleveren.
- U hoorde pas later van de overtreding via post of een mededeling.
- De zaak lijkt te zijn gebaseerd op een registratie, camera of latere identificatie.
In dat soort situaties is het logisch om te laten beoordelen of juridisch wel sprake kan zijn van een geldige invordering van het rijbewijs.
Veelgestelde vragen over rijbewijs ingevorderd zonder staandehouding
Kan de politie mijn rijbewijs invorderen als ik niet ben aangehouden?
Bij een snelheidsovertreding is dat meestal niet mogelijk. Voor invordering is staandehouding doorgaans vereist, omdat het rijbewijs direct moet worden afgegeven. Zonder dat moment ontbreekt vaak de basis voor een geldige invordering.
Ik ben geflitst met meer dan 50 km/u te hard. Ben ik dan automatisch mijn rijbewijs kwijt?
Nee. De hoogte van de snelheid is belangrijk, maar niet het enige. Als u niet bent staandegehouden, betekent dat bij een snelheidsovertreding vaak dat uw rijbewijs niet direct rechtsgeldig kan worden ingevorderd. Er kan nog wel een andere procedure volgen, maar dat is iets anders.
Geldt dit ook voor bromfietsers?
Ja, ook daar speelt staandehouding een belangrijke rol. Voor bromfietsers geldt de lagere invorderingsgrens van 30 km/u te hard, maar ook dan is directe staandehouding doorgaans nodig om het rijbewijs daadwerkelijk in te vorderen.
Kan ik later alsnog bericht krijgen van het OM?
Ja, dat kan. Een zaak kan nog steeds verder lopen, bijvoorbeeld strafrechtelijk. Maar een latere brief betekent niet automatisch dat sprake is van een geldige invordering zonder staandehouding. Juist daarom is het verstandig om goed te laten beoordelen welk traject precies loopt. Stuur in deze fase bij voorkeur geen brief naar het CVOM sturen.
Is een CBR-maatregel hetzelfde als invordering van het rijbewijs?
Nee. Een maatregel van het CBR is iets anders dan invordering door de politie. Het CBR kan zelfstandig optreden bij twijfel aan rijvaardigheid of geschiktheid. Dat staat los van de vraag of uw rijbewijs op straat rechtsgeldig is ingevorderd.
Wat moet ik doen als ik twijfel of de invordering wel klopt?
Laat zo snel mogelijk beoordelen wat er precies is gebeurd, welke grond wordt gebruikt en of er daadwerkelijk sprake was van staandehouding. Zeker in de eerste fase is het belangrijk om geen aannames te doen over uw rechtspositie. In sommige situaties kan ook klaagschrift indienen aan de orde zijn.
Hulp bij vragen over invordering zonder staandehouding
Twijfelt u of uw rijbewijs rechtsgeldig is ingevorderd zonder staandehouding, of heeft u bericht ontvangen na een ernstige snelheidsovertreding? Dan is het verstandig om uw situatie snel te laten beoordelen. Rijbewijsingevorderd.nl is werkzaam in heel Nederland en richt zich op juridische hulp bij ingevorderde rijbewijzen. Neem contact op voor duidelijkheid over uw positie en de mogelijke vervolgstappen.
